Seveso-inrichtingen met gevaarlijke stoffen

In Nederland zijn er in 2025 zo’n 400 zogeheten ‘Seveso-inrichtingen’. Dit zijn bedrijven waar grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen aanwezig zijn of kunnen zijn. Denk aan chemische fabrieken, olieopslagplaatsen of bedrijven met veel ontvlambare, giftige of explosieve stoffen.

De naam voor deze specifieke inrichtingen komt van het Italiaanse dorp Seveso, waar in 1976 een ernstig industrieel ongeluk plaatsvond. Door een chemisch lek bij een fabriek kwam de giftige stof dioxine vrij, met ernstige gevolgen voor gezondheid en milieu. Dit incident leidde ertoe dat de Europese Unie strengere regels opstelde voor bedrijven met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen.

Typische Seveso-inrichtingen zijn chemische fabrieken, olieraffinaderijen, gasopslagen, meststoffenproducenten, opslagplaatsen voor industriële chemicaliën en (grotere) tankopslagbedrijven. De grootste risico’s bij deze bedrijven zijn zware branden, explosies en grootschalige giftige emissies (zoals ammoniak- of chloorlekkages) met potentieel ernstige gevolgen voor werknemers, hulpdiensten, omwonenden en het milieu.

Typen Seveso-inrichtingen

Er zijn twee verschillende typen Seveso-inrichtingen:

• Lage drempelinrichtingen (bedrijven met een ‘beperkte’ hoeveelheid gevaarlijke stoffen)
• Hoge drempelinrichtingen (bedrijven met een grote hoeveelheid gevaarlijke stoffen, waar dus hogere risico’s gelden)

De drempelwaarden zijn terug te vinden in Bijlage 1 van de Seveso III-richtlijn. Bedrijven bepalen zelf (eventueel met hulp van een adviseur) of zij Seveso-plichtig zijn door hun stoffenlijst te vergelijken met deze bijlage.

Regels en verplichtingen voor Seveso-inrichtingen

Om de risico’s bij Seveso-bedrijven te beheersen moeten bedrijven voldoen aan strikte regels, waaronder het opstellen van een veiligheidsrapport, het implementeren van een veiligheidsbeheerssysteem en het melden van incidenten.

Seveso-inrichtingen vallen onder de Europese Seveso III-richtlijn (2012/18/EU), die in Nederland is opgenomen in de Omgevingswet, met name via het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Tot 1 januari 2024 vielen deze bedrijven onder het Brzo 2015, dat nu is vervangen. Seveso-inrichtingen worden in de Omgevingswet aangeduid als een specifieke milieubelastende activiteit (MBA) met extra risicobepalingen.

Voor Seveso-inrichtingen gelden in Nederland specifieke verplichtingen, zoals het opstellen van een veiligheidsrapport (alleen voor hoge drempelbedrijven), het uitvoeren van een risicoanalyse, een preventiebeleid voor zware ongevallen (PBZO) en het opstellen van een intern noodplan. Deze verplichtingen zijn vastgelegd in het Bal (met name hoofdstuk 3 en bijlage VII) en in het Bkl, waar onder andere externe veiligheidsnormen en afstandseisen zijn opgenomen. Ook zijn er eisen vanuit het Omgevingsbesluit over procedures, informatieplicht en toezicht.

Naast het Bal en Bkl gelden voor Seveso-bedrijven ook verplichtingen vanuit:

• de Arbeidsomstandighedenwet (via het Arbeidsveiligheidsbeleid),
• de Wet veiligheidsregio’s (voor externe hulpverlening en rampenbestrijding),
• en in sommige gevallen ook vanuit Europese verordeningen zoals REACH en CLP (voor classificatie, etikettering en registratie van stoffen).

Inspectieresultaten Seveso-inrichtingen

Van iedere inspectie van een Seveso-inrichting wordt een openbare samenvatting gepubliceerd op de website van Seveso+. In de samenvatting is informatie terug te vinden over de controles, de resultaten hiervan en de overtredingen die geconstateerd zijn. Ook een indicatie aangaande de ernst van de overtreding wordt genoemd.

Meer informatie?

Voor meer informatie die van belang is voor Seveso-inrichtingen kunt u kijken op:

• Omgevingswet: Seveso-inrichtingen (Nederlandse Arbeidsinspectie)
• Seveso-inrichting (IPLO)
• Veiligheidsvoorschriften Seveso-inrichtingen (IPLO)
• Milieubelastende activiteiten hoofdstuk 3 Bal (IPLO)
• Bijlage 1 van de Seveso III-richtlijn